zaterdag 22 januari 2011

Milt-Qi-deficiëntie

De Chinese Organen
Als we in de Chinese geneeskunde spreken over de Milt of andere organen schrijven we dit met een hoofdletter. Hiermee wordt aangegeven dat we het niet hebben over het anatomische orgaan zoals in de westerse geneeskunde. We hebben het dan over het functionele systeem dat zowel fysieke, emotionele en mentale processen bevat. Qi is de levenskracht die door alle levende wezens stroomt en er voor zorgt dat elk orgaan zijn werk kan doen. Milt-Qi-deficiëntie betekent dat de Milt energie onvoldoende sterk is en daarom zijn functies niet goed kan uitvoeren.

Fysieke aspecten van de Milt
Een belangrijke taak van de Milt is vertering. Alles wat we eten en drinken moet door de Milt worden omgezet in voor ons lichaam bruikbare energie. Als dit niet gebeurt voelt iemand zich moe. Dit kan ook leiden tot een slechte eetlust, slechte spijsvertering, opgezet gevoel in de buik en een zwaar gevoel in de ledematen.

De Milt moet het bloed binnen de vaten houden. Spataderen, bloedingen en makkelijk blauwe plekken krijgen zijn tekens van een zwakke Milt. De Milt zorgt ervoor dat de organen op hun plaats blijven. Een zwakke Milt kan dan ook een prolaps van de baarmoeder, anus e.d. veroorzaken. Hernia kan eveneens een teken zijn van een zwakke Milt.

Piekeren verzwakt de Milt

De Milt controleert de spieren. Als de Miltfunctie goed is zullen de spieren gezond en krachtig zijn. Slappe spieren en overgewicht kunnen het gevolg zijn van een zwakke Milt. Chronische vermoeidheid, candida, artritis en fibromyalgie worden vaak geassocieerd met personen die een patroon hebben van Milt-Qi-deficiëntie.

De Milt kan snel schade ondervinden door teveel vocht en kou. De Milt hoort bij het element Aarde. Denk maar aan wat er gebeurt met aarde als er teveel vocht is, het verandert in modder. Samen met koude wordt het plakkerig en dingen blijven vastzitten. In het lichaam wordt dit vertaalt naar chronische sinusverstoppingen, teveel vet in het bloed, overgewicht.

Psychische/emotionele aspecten van de Milt
Bij de Milt hoort Denken. Piekeren, het eindeloos herhalen van gedachten, kan een teken zijn dat de Milt niet in balans is. Het blijven herkauwen van dezelfde informatie, zonder het te verteren geeft aan dat de Milt hulp nodig heeft. Aan de andere kant is een goede mentale focus en het uithoudingsvermogen om langdurig te studeren een teken van een sterke Milt.

Belangrijkste symptomen
Vermoeidheid
Zwakte of een zwaar gevoel in armen en benen
Een opgeblazen gevoel
Oedeem
Bleek gezicht
Ontlasting die niet stevig is
Gebrekkige eetlust
Piekeren
Slapeloosheid

Energetica van voeding
In de Chinese voedingsleer wordt voedsel ingedeeld in energetica. Er is voedsel dat bevochtigt, verwarmt, koelt en droogt. Omdat de Milt wordt verzwakt door vocht en kou, is de beste keuze bij een Milt zwakte te veel koude en rauwe voeding te vermijden. Rauwe voeding is zeer koelend. Het lichaam moet het voedsel eerst verwarmen voordat het verteerd kan worden. Als de Milt al zwak is kost dit teveel energie. Dat het eten van grote hoeveelheden salades gezond en goed voor de lijn is, is een misverstand. Uiteindelijk wordt de spijsvertering verzwakt en heeft het een averechts effect. In China worden rauwe groenten eerst gefermenteerd voordat ze gegeten worden.
Ook dranken die rechtstreeks uit de koelkast komen, of ijsblokjes in drank zijn geen goed idee. Thee met gember, soepen en stoofschotels met verwarmende kruiden zoals gember, kaneel, nootmuskaat zijn meer geschikt.
Melk, melkproducten, vet en zoetigheid zijn evenmin geschikt om de Milt-Qi gezond te houden.

Enkele voorbeelden van geschikte voeding
Granen: (zoete) rijst, amarant, gierst, maïs
Groenten: alle groenten zijn geschikt, met name wortel en pompoen
Fruit: krenten, dadels, abrikozen
Zoetmiddelen: mout, honing, stevia
Verwarmende kruiden: komijn, anijs, koriander, kaneel, gember enz

Chinese kruiden
 Acupunctuur en Chinese kruiden kunnen een zwakke Milt weer versterken.
De basis kruidenformule om Qi te versterken is “Si Jun Zi Tang”, letterlijk vertaalt de “formule van de vier heren”.

Si Jun Zi Tang

Deze is samengesteld uit vier kruiden. Het belangrijkste kruid is Ginseng, dit is zoet en verwarmend en een krachtig tonicum voor de Milt-Qi. Atractylodes is bitter, zoet en verwarmend, versterkt de Milt, elimineert vocht en harmoniseert Maag en Milt. Samen zorgen deze kruiden ervoor dat de Milt voedsel goed kan omzetten in energie. Poria verdrijft vocht en draagt bij aan het verstevigen van de Milt-Qi. Zoethout is zoet en warm en helpt mee aan het voeden van de Milt, zorgt voor aanmaak van Qi en harmoniseert de overige kruiden in de formule.