woensdag 2 januari 2013

Congee, een keizerlijk ontbijt voor een volmaakt begin van de dag

Congee - een keizerlijk ontbijt

Congee is een pap van graan gekookt in water. De Chinese naam voor dit gerecht is Shi-fan dat water-rijst betekent. Er zijn talloze manieren om congee te maken. Congee kan zoet, hartig, dik of dun, met veel of weinig ingrediënten worden gemaakt, het hangt allemaal af van je eigen voorkeur. 

In China wordt congee meestal bereid met witte rijst, maar je kunt het ook maken van talloze andere graansoorten, of combinaties van granen. De cantonese naam voor ‘congee’ is ‘jook’, in het engels wordt het ‘porridge’ genoemd. Ook de lijst van ingrediënten waarmee congee bereid kan worden lijkt onuitputtelijk, bonen, vlees, vis, zeevruchten, eieren, groenten en kruiden; je kunt het zo gek niet bedenken of het kan in de congee.   In China vind je eettentjes waar honderden soorten congee op de menukaart staan. Te vergelijken met onze pannekoekenrestaurants.

In de Traditionele Geneeskunde worden congees al eeuwenlang gebruikt en artsen bepleitten het eten hiervan om het lichaam te voeden en gezondheid te bevorderen.

Granen geven ons essentiële voedingsstoffen om onze dagelijkse bezigheden uit te kunnen voeren. Zij hebben een neutrale energetica en ondersteunen het functioneren van Milt en Maag.
De granenpap is gemakkelijk verteerbaar en versterkt het Bloed en de Qi, tonifieert de Milt, bevordert de opname van voedingsstoffen,  harmoniseert de vertering en is verzachtend, voedzaam en heeft een gunstige invloed op de lactatie (borstvoeding).
Congee kun je bereiden
met noten, dadels, abrikozen
en vele andere ingrediënten

Basis recept congee:
1 deel zilvervliesrijst (eventueel in combinatie met gierst, spelt, haver of andere granen)
5 à 6 delen water
een stukje Kombu (zeewier)
een paar plakjes gember
snufje zout

Bereiding:
Rijst wassen, ongeveer 12 uur laten weken. Daarna weekwater weggooien. Opzetten in ruime hoeveelheid water (5 à 6 delen), met snufje zout. In verband met verhogen verteerbaarheid eventueel stukje Kombu toevoegen. Dit heeft ook positief effect op mineralen, vitaminen etc.
Aan de kook brengen. Minimaal 4 uur zachtjes laten koken op de laagst mogelijke vlam (plaatje eronder) of petroleumstel. Hoe langer de congee kookt, hoe krachtiger hij wordt.

Gezien de lange bereidingstijd maken wij de congee meestal in het weekend. We eten er dan een paar dagen van als ontbijt.
Ben je een liefhebber van hartig, dan kun je er misosoep, dashi of andere bouillon aan toevoegen.
Heb je een voorkeur voor zoet, gebruik dan gewelde abrikozen, rozijnen, honing, stevia
De lijst om mee te variëren is eindeloos, dit zijn slechts enkele voorbeelden.


Congee en de oude chinezen
Zhang Zhongjing, een beroemde TCM arts tijdens de Han Dynasty (206BC-220AD) hechtte veel waarde aan de gunstige eigenschappen van congee.  Zijn meest befaamde boek is de  “Shang Han Lung” een verhandeling over ziekten als gevolg van koude. Hierin veronderstelt hij dat het eten van hete congee meteen na het innemen van Chinese kruiden als Gui Zhi Tang (Cinnamon Decoction) de werking van de kruiden kan versterken.  Congee zorgt dat je extra gaat zweten om  zo de pathogene energieën uit het lichaam te verdrijven.

Bob Flaws schreef
een boek vol
over congee
"Compendium of Materia Medica,"  een van de meest uitgebreide kruidenboeken, geschreven door herbalist LiShiZhen in de Ming Dynasty (1368-1644) beschrijft een grote kom met congee als het beste ontbijt voor alle seizoenen, omdat het nuttigen van granen op deze manier een lege maag delicaat, maar voldoende kan vullen.

‘s Morgens congee eten, kan helpen de Maag te verwarmen en organen te voeden, en hiermee het lichaam voorzien van de nodige brandstof voor een dag werken, zegt Qian Hai, professor aan de Shangai Universiteit van Traditionele Chinese Geneeskunde. Andere ingrediënten worden regelmatig toegevoegd om de energie-balans te herstellen en specifieke aandoeningen te behandelen. Congee levert zowel voeding als medicijn en is makkelijk te verteren, wat het een wijd gebruikte therapie maakt bij mensen met een zwakke spijsvertering.

Over de Gele Keizer, de legendarische grondlegger van TCG en vele andere aspecten van de Chinese cultuur, wordt beweerd dat hij congee meer dan 4000 jaar geleden heeft ontdekt. Dit was nadat hij de kookpot had uitgevonden.
Vanaf dat moment werd congee een onderdeel van de TCG voedingstherapie. Veel Chinese mensen maken de een of andere soort congee om allerlei problemen te behandelen. 

Er is een chinees vers met de tekst:  
 “voeg dadels toe aan congee voor een perfecte huid, voeg lotus zaad toe bij slapeloosheid, walnoten om de nieren te versterken en om grijs haar tegen te gaan en de wortelstok van riet om koorts te verdrijven”

In China vind je eettentjes waar honderden
soorten congee op het menu staan