dinsdag 30 oktober 2012

Geesten, spoken en andere griezels komen tot leven tijdens Halloween.

Halloween is een evenement dat we hier voornamelijk kennen uit Amerikaanse films. Het feest waarbij als geesten, spoken en monsters verklede kinderen met uitgeholde pompoenen van deur tot deur gaan en vragen om een gift, wint steeds meer aan populairiteit in Nederland.
Halloween, Samhain, El D√≠a de Los Muertos, Allerheiligen. Noem het zoals je wilt, al deze feesten vinden plaats  rond of op de laatste dag van oktober. Maar wat zit hier eigenlijk achter?

Samhain luidde het einde in van het Keltische jaar. Het markeerde het einde van de zomer en het begin van de koude, lange winter. Het was hun oud en nieuw feest. Er werden grote vreugdevuren gemaakt, waarbij mensen zich verzamelden. Gewassen en dieren werden geofferd aan de Keltische goden, om hen te danken voor de oogst.  Het oude jaar werd afgesloten en men maakte zich op voor een nieuw begin. Mensen droegen vreemde kostuums en dansten rond het vuur. Een reden voor deze verkleedpartij was het eren van de doden, die op deze avond overgingen naar een andere wereld. De vermomming had ook tot doel de  doden om de tuin te leiden die mogelijk zouden kunnen gaan spoken bij de nog levenden. Door de vermomming dachten de geesten dat de levende een van hen was. 
Na het feest stookte men in huis vuren van de resterende gloeiende kolen van het vreugdevuur. De vlammen van dit heilige vuur moesten de bewoners de komende winter beschermen tegen onheil.


Toen de Romeinen naar het westen kwamen voegden zij nieuwe gewoontes en tradities toe aan die van de Kelten. Dit was de viering van Feralia, de dag van de doden in de Romeinse religie.
Ook introduceerden de Romeinen hun feest, ter ere van Pomona, de godin van het fruit en de tuinen. Door vermenging met de rituelen van de Kelten ontstond een gezamenlijk feest. In deze periode doet de pompoen haar intrede en de appel als het gewijde fruit van Pomona.

Veel heidense feesten werden door de kerk omgedoopt in christelijke vieringen.
Allerheiligen op 1 november, is een katholieke feestdag waarop alle heiligen van de Rooms-Katholieke kerk gezamenlijk worden vereerd en herdacht. Op Allerzielen (2 november) worden alle gestorvenen herdacht. Dit gebeurde op dezelfde manier als bij de Kelten, met vuren, optochten en verkleedpartijen.  Men bezocht de graven van gestorven familieleden en vrienden en plaatste  bloemen op het graf of de gedenkplaats van de overledene.

Halloween jack-o-lantern
De naam Halloween is afgeleid van “all hallows eve”, de avond voor Allerheiligen.
Oorspronkelijk gingen in Engeland arme burgers van deur tot deur om te bedelen om voedsel. Voor de giften die zij ontvingen moesten zij in ruil bidden voor de overleden verwanten van de schenker. Later werd deze gewoonte overgenomen door kinderen die de huizen in hun buurt bezochten en dan snoep en geld kregen.

De uitgeholde pompoen met een lichtje erin is afkomstig uit een legende, over Jack, een in en in slechte man, die het niet verdiende om na zijn dood naar de hemel te gaan. Jack was verdoemd om eeuwig te dolen en smeekte de duivel om een gloeiend kooltje. Dit kooltje stopte hij in een uitgeholde raap. Zo had hij een lantaarn die hem kon bijlichten op zijn eindeloze zoektocht.  In Amerika nam de pompoen de plaats in van de raap. 
De uitgeholde pompoen met het lichtje erin heet de Jack o' Lantern


By pumpkins fat and witches lean. 
By coal black cats with eyes of green, 
By all the magic ever seen. 
I wish you luck this Halloween